Het zenuwstelsel

Een groot deel van het zenuwstelsel werkt vanzelf. Het scant je omgeving op tekenen van gevaar of veiligheid en zet je toestand daarop af: rustig en open, of gespannen en op je hoede. Dat gebeurt onder je bewustzijn, en daarom kun je op een toon reageren voordat je bewust gehoord hebt wat er gezegd werd.

Het polyvagale model, voorgesteld door onderzoeker Stephen Porges, is één invloedrijke manier om dit te beschrijven: een tak die rust en verbinding ondersteunt, een tak die je in beweging zet om te vechten of te vluchten, en een oudere tak die je kan platleggen als ontsnappen onmogelijk voelt. Het is een model, geen vaststaand feit, maar het geeft bruikbare woorden voor toestanden die mensen bij zichzelf herkennen.

Voor pleasen is de pointe eenvoudig. De fawn-reflex is je zenuwstelsel dat sussen kiest om veilig te blijven, geen fout in je karakter. Je kunt je niet uit een toestand redeneren waar je lichaam al in zit. Wat je met oefening wel kunt: de toestand opmerken, en er signalen van veiligheid naartoe sturen.