Verstrengeling

Gezinstherapeut Salvador Minuchin beschreef verstrengeling in zijn structurele model van gezinnen: banden die zo strak zitten dat leden het zicht kwijtraken op waar zij ophouden en de ander begint. Nabijheid is de waarde, en afstand leest als bedreiging. Privacy, een andere mening, een eigen leven, alle drie kunnen ze voelen als een klein verraad aan de groep. Het Nederlandse woord ervoor is het kluwengezin.

Als je erin opgroeit, neem je op dat je gevoelens niet alleen van jou zijn. De onrust van een ouder wordt jouw onrust om te sussen. Diens teleurstelling wordt een probleem dat jij moet oplossen. Misschien heb je nooit geleerd te vragen wat jij wilt, omdat de behoeften van het geheel altijd voorgingen en iets aparts willen riskant voelde.

Als volwassene ziet dit eruit als schuldgevoel bij een besluit dat je familie niet zou nemen, als niet kunnen verdragen dat iemand van wie je houdt met eigen ongemak blijft zitten, en als mist op de plek waar je voorkeuren horen te zitten. Een grens aangeven voelt hier minder als een limiet en meer als een band doorknippen. Die heftigheid is het patroon dat praat, en het loont om er langzaam naar te luisteren.