Grens

Een grens gaat over jou, niet over het sturen van de ander. Het is een uitspraak over je eigen limiet en over wat jij gaat doen, geen regel die je iemand oplegt. “Ik blijf niet in de kamer als er geschreeuwd wordt” is een grens. “Jij moet ophouden met schreeuwen” is een eis. De eerste kun je zelf vasthouden. De tweede hangt van de ander af.

Grenzen komen in soorten. Emotionele bepalen welke gevoelens je als die van jou aanneemt. Fysieke gaan over ruimte en aanraking. Grenzen aan je tijd beschermen je uren en je energie. Materiële gaan over je spullen en je geld. De meeste mensen zijn stevig op het ene gebied en zacht op het andere, en op de zachte plekken zitten meestal de oude overlevingspatronen.

Een grens vasthouden gaat vaak samen met schuldgevoel, zeker als je vroeg leerde dat grenzen hebben je slecht of egoïstisch maakte. Dat schuldgevoel is geen bewijs dat je iets fout deed. Het is de oude bedrading die een bekende angst herkent. Een grens die je met zorg vasthoudt is geen muur tegen mensen. Het is wat een echte ja mogelijk maakt, want pas dan is je nee ook echt.